کد خبر: ۲۴۸۶
تاریخ انتشار: ۲۴ دی ۱۳۹۴ - ۱۲:۵۹
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
مهناز احمدی دستجردی، مدیر کل دفتر امور زنان وزارت آموزش و پرورش
دختران بازمانده از تحصیل که در مناطق مرزی، عشایر و روستایی هستند عمده مشکلاتشان به مشکلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برمی‌گردد. یعنی نمی‌توانیم بگوییم چند درصدش فرهنگی است یا چند درصدش اقتصادی. به دلیل اینکه مسائل و مشکلات مناطق با یکدیگر متفاوت است.
کلیدملی : فاطمه سادات نجفیان : توجه به دانش آموزان دختر کشور، از جمله دغدغه‌های «مهناز احمدی دستجردی»، مشاور وزیر و مدیر کل دفتر امور زنان وزارت آموزش و پرورش است. وی با تاکید بر این موضوع که دختران نقش اساسی در توسعه کشور دارند به درجه اهمیت این موضوع اشاره کرد و گفت: باید نقش دختران در جامعه و نسل های آتی را جدی بگیریم و روی آموزش و پرورش آنها سرمایه‌گذاری کنیم. وی که پیش از این مشاور امور زنان اداره کل اصفهان نیز بوده به برخی مدارس تک دانش آموزه یا 5 دانش آموزه اشاره کرد و گفت: آموزش و پرورش حتی برای یک دانش آموز هم معلم استخدام می کند. احمدی مشاور و مدرس دانشگاه فرهنگیان اصفهان بوده  و کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی را در کارنامه خود دارد.

*شما تفاهم نامه ای با معاون زنان امضا کردید که طی آن تفاهم نامه طرح هایی در حال اجرا هستند، از این تفاهم نامه و طرح ها برایمان بگوید که چه طرح هایی امضاء شده و کدام یک از آنها اجرایی شده است؟

یکی از فعالیت‌های وزارت آموزش و پرورش در دروان خدمت آقای فانی انجام شد، انعقاد تفاهم‌نامه با دستگاه‌های مختلف است که به دلیل مشارکت در حوزه آموزش و پروش این تفاهم‌نامه‌ها منعقد شد. از جمله این تفاهم‌نامه‌ها می‌توان به تفاهم‌نامه وزارت نیرو، سازمان محیط زیست، شهرداری تهران و دستگاه های مختلف اشاره کرد که به دلیل تبادل اطلاعات و استفاده از ظرفیت‌ها و امکانات یکدیگر این تفاهمنامه ها امضا شد. 
یکی از این تفاهم‌نامه‌ها همکاری بین وزیرآموزش و پرورش و معاونت زنان ریاست جمهوری است و با توجه به تأکید دولت یازدهم بر عدالت‌گستری و توزیع عادلانه امکانات، منابع و فرصت‌ها میان زنان و مردان و تلاش در جهت ایجاد عدالت جنسیتی و رفع محرومیت آموزشی در آموزش و پرورش منعقد شد که بر اساس  تفاهم‌نامه امضا شده موافقت‌نامه‌ای جهت اجرا پنج فعالیت مرتبط با عنایت به ضرورت‌ها و نیازهای جامعه مخاطب تنظیم و امضا شد. لازم به ذکر است هریک از طرفین تعهد کردند درصدی از اعتبار پروژه‌ها را تأمین کنند. از آغاز دولت یازدهم اجرای موافقت‌نامه‌ها و با جدیت دنبال می‌شود و بازتاب خوبی به همراه داشته‌است. سعی ما براین است که از تمام ظرفیت‌ها و امکانات موجود جهت بهبودبخشی به وضعیت دختران دانش‌آموز و زنان فرهنگی و همچنین رشد و تعالی جایگاه آنان در جامعه استفاده کنیم.  

*این پنج طرحی که اشاره کردید شامل چه مواردی می‌شود؟ درباره آنها و چگونگی اجرای آن توضیح می‌دهید؟
براساس موافقت‌نامه امضا شده میان معاونت زنان و خانواده ریاست‌جمهوری و آموزش و پرورش، پنج پروژه اجرایی در راستای یکی از برنامه‌های بسته اجرایی ماده ۲۳۰ قانون برنامه پنجم توسعه در سال تحصیلی ۹۳-۹۴ و ۹۴-۹۵ در آموزش و پرورش ویژه جامعه مخاطب اجرا می‌شود. اولین طرح بهبود وضعیت آموزشی بهداشتی دانش‌آموزان دختر محروم و نیازمند کشور است که چندسالی است در سطح کشور با هدف ارتقاء سلامت جسمی و بهداشتی دختران دانش‌آموز مناطق محروم با اولویت مدارس شبانه‌روزی به منظور پیشگیری از بروز بیماری‌های خاص دوران بلوغ اجرا می‌شود. برگزاری کارگاه‌های آموزشی با ارائه بسته آموزشی و بهداشتی از جمله اقدامات این طرح است. 
طرح دوم تقویت شیوه‌های مهارتی ارتباطی اولیاء با دانش‌آموزان دختر است. این رو لازم است جهت بهسازی و سالم‌سازی روابط دختران نوجوان در خانه و مدرسه براساس آموزه‌های دینی اقدام شود. از اقدامات پیش‌بینی شده در این طرح برگزاری کارگاه آموزشی ویژه دختران متوسطه اول پایه دوم، والدین و مربیان آنان است. ما مثلثی را درنظرگرفته‌ایم که بحث آموزش مهارت‌های ارتباطی برای هر سه گروه در آن درنظر گرفته شده‌است. 
مشاوران امور زنان آموزش و پرورش استان‌ها، ضمن بهره‌مندی از اعتبارات تخصیصی ستاد و معاونت با جذب اعتبارات بومی، محلی و اعتبارات کل آموزش و پرورش این طرح را با افزایش پوشش، به خوبی اجرا و بازخورد خوب آن را اعلام کردند. 
طرح سوم ما آموزش مهارت های زندگی به دختران دانش آموز کم توان ذهنی دوره ابتدایی است. دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی علاوه بر آموزش‌های خواندن و نوشتن و به عبارتی سوادآموزی نیازمند به یادگیری مهارت‌های کاربردی زندگی نیز دارندکه در جامعه احساس سر‌خوردگی نکنند. از این رو این طرح با هدف ارتقاء مهارت‌های زندگی ویزه این گروه از مخاطبان و همچنین افزایش آگاهی‌های والدین دارای فرزند معلول و ناتوان جهت آموزش و پاسخگویی به نیاز آنان در هفت استان چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد و شهرستان‌های تهران و کرمانشاه با برگزاری ۱۶ کارگاه آموزشی دو روزه اجرا شد. گرچه اعتبار ناچیزی به طرح اختصاص داده شده اما برای شروع، فعالیت خوبی است. 
 
 طرح بعدی پوشش تحصیلی دختران بازمانده از تحصیل مناطق محروم است که با هدف انسداد مبادی بیسوادی و ارتقاء کیفی و کمی شاخص‌های دسترسی به منابع و امکانات ویژه جهت دختران دانش‌آموز لازم‌التعلیم، کسانی که به دلایلی چون مشکلات خانوادگی، نبود مدرسه، صعب‌العبور بودن راهها و یا اعتقاد نداشتن به تحصیل، دختران از ادامه تحصیل محروم مانده‌اند در ۱۰ استان کشور انجام شد. 
معاونت آموزش ابتدایی در دو سال اخیر سعی کرده با کمک مسئولین با خانواده های این بچه ها در مناطق مختلف صحبت کرده و شرایط لازم را برای تحصیل آنها فراهم کند.
یکی از اهداف این طرح، آگاه‌سازی والدین برای اجازه به تحصیل برای دختران است تا بتوانند به مدرسه بیایند و ادامه تحصیل دهند. 
از طرفی آموزش دختران یکی از معاهداتی است که در کشور های دنیا طبق طرح‌های مختلفی که بین  وزرای آموزش و پرورش کشورها امضاء شده است، قرار است که براساس این توافق و تعهدات بین‌المللی در یک برهه از زمان  ما دیگر دختر و پسر بی سواد نداشته باشیم. نهادهای بین‌المللی تاکید دارند آموزش دختران به معنی توسعه‌یافتگی است و نباید دختر بازمانده از تحصیل در خانه داشته باشیم. طبق این تعهدات بین‌المللی که یکی طرح آموزش برای همه است ما هر چند سال یک بار یک پایشی را انجام می‌دهیم و باید طبق این معاهدات بین‌المللی دخترانمان همه در گردونه آموزش و پرورش قرار بگیرند چرا که آموزش دختران یعنی توسعه‌یافتگی یعنی آموزش همه، یعنی مدیریت خانواده و همه آن دغدغه‌هایی که داریم  که با آموزش دختران بخش زیادی از آن حل می‌شود.
در این طرح ما برای دختران بازمانده از تحصیل 10 استان را به عنوان پایلوت اعلام کردیم. استان‌های بوشهر، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، سیستان و بلوچستان، خوزستان، گلستان، کرمان، لرستان، مرکزی و هرمزگان که اعلام شده است تا علاوه بر کاری که خود معاونین آموزش ابتدایی استان‌ها انجام می‌دهند این توافق‌نامه هم اجرایی و عملیاتی شود.

*علت انتخاب کردن این 10 تا استان چه بوده است؟
براساس میزان محرومیت، بالا بودن بی سوادی در بعضی از استان‌ها، مرزی بودن، عشایری بودن یا ضریب محرومیت‌های که وزارت کشور اعلام می‌کند و نظرات تخصصی حوزه معاونت آموزش ابتدایی این استان‌ها انتخاب می‌شوند.

* این طرح فقط برای بچه های ابتدایی اجرایی می‌شود؟
بله فقط ابتدایی، چون اولویت اولمان آموزش دختران بازمانده از تحصیل دوره ابتدایی است. البته طرح برای پوشش تحصیلی دختران متوسطه هم داریم که حوزه آموزش متوسط ما فعالیت‌هایی زیادی را در این حوزه در چند سال اخیر انجام داده‌است و پوشش تحصیلی تقریبا به پسران رسیده‌است. 

* مدت زمان اجرایی شدن این طرح ها به چه شکل است؟
طرح‌ها یک ساله است. از مهر سال تحصیلی 93 بوده تا پایان 94. اما از آنجایی که بودجه از طرف معاونت دیر به آموزش و پرورش ابلاغ شد بعضی از طرح‌ها برای سال تحصیلی جدید اجرا خواهد شد. 

*تفاهم نامه دو سال است که نوشته می‌شود، آیا اجرا هم در این دو سال انجام شده یا خیر؟
ما طی دو سال گذشته فقط دو طرح را تصویب و اجرایی کردیم و ما بقی تفاهم‌نامه‌ها برای اجرای طرح ها در سال جدید بسته شده است که هنوز اجرایی نشده است.
طرح پنجم، طرح آسیب شناسی روانی - اجتماعی دانش آموزان دوره دوم متوسطه است که این طرح در 8 استان کشورمان از جمله استان‌های اصفهان، چهار محال و بختیاری، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، کرمان و یزد در حال اجرا است. دلیل انتخاب این 8 استان برای اجرای طرح آسیب‌شناسی این  بوده که سعی شده‌است هم استان‌های محروم، هم نیمه برخوردار، هم مرزی با شرایط متفاوت دانش‌آموزان دختر، آسیب‌شناسی شوند و بعد نتایج به مسئولان ارائه شود و براساس آن مشکلاتی که رده‌بندی می‌شود برنامه‌ریزی‌های لازم را برای آموزش و رفع مشکلات داشته باشیم. مرکز مشاوره هر استان، مجری طرح آسیب‌شناسی روانی - اجتماعی است و مشاوران امور بانوان استان‌ها به عنوان ناظر طرح هستند. در این طرح پرسشنامه‌ها را دانش‌آموزان پاسخ داده‌اند. اگر نیازی به مصاحبه بوده مصاحبه‌ها انجام شده‌است و نتایج آن به صورت متمرکز به ستاد ارسال شده و پس از جمع‌آوری و تجریه و تحلیل اطلاعات، مقدمه اطلس شیوع انواع آسیب‌های روانی – اجتماعی دانش‌آموزان دختر به تفکیک مناطق جغرافیایی تحت پوشش، تهیه و جهت برنامه‌ریزی‌های لازم به منظور رفع یا کاهش آسیب‌ها در اختیار معاونت اموز زنان و خانواده ریاست‌جمهوری قرار می‌گیرد. 

*شما صحبت از دختران بازمانده از تحصیل کردید که فکر می کنید مهم ترین مشکل این دختران چه چیزی است که موجب شده از تحصیل باز بمانند؟
دختران بازمانده از تحصیل که در مناطق مرزی، عشایر و روستایی هستند عمده مشکلاتشان به مشکلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برمی‌گردد. یعنی نمی‌توانیم بگوییم چند درصدش فرهنگی است یا چند درصدش اقتصادی. به دلیل اینکه مسائل و مشکلات مناطق با یکدیگر متفاوت است. البته این موارد تقریباً برای مسئولان محلی و استان‌ها و ستاد مشخص شده است. اینکه آیا سیستان و بلوچستان بیشتر مشکل اقتصادی باعث بازماندگی از تحصیل دختران شده یا مشکلات فرهنگی و براساس همان شناسایی، برنامه ریزی می کنند تا بتوانند پوشش تحصیلی را بالا ببرند. مثلا در جای دیگر مشکل قومی و قبیله ای است، برخی اقوام اعتقاد ندارند که دختر بچه‌ها باید درس بخوانند.

*یعنی هنوز این تفکر قدیمی که دختر نباید درس بخواند در بعضی از جاها دیده می شود ؟
بله مخصوصاً در مناطق مرزی و محروم و روستایی در در حاشیه شهرها، بچه های بازمانده  از تحصیل در همین شهر تهران و حاشیه شهر تهران خیلی داریم. دختربچه ای که کودک کار است و خانواده به لحاظ مشکلات اقتصادی اجازه نمی دهد درس بخواند.
خوشبختانه بعضی تشکلهای مردم‌نهاد با همکاری مسئولان آموزش و پرورش شهر تهران مدارسی را آماده کرده‌اند تا این کودکان بتوانند بعد از کار چند ساعتی را سر کلاس بروند.
در تهران، مشکلات اقتصادی باعث شده فرد بازمانده از تحصیل شود ولی در مناطق محروم علاوه بر مشکلات اقتصادی، مشکلات فرهنگی هم مانع تحصیل می شود.

*الان آموزش و پرورش برای رفع این مشکل چه برنامه ای دارد
یکی از راه‌ها برای محرومیت‌زدایی و افزایش پوشش تحصیلی دختربچه‌ها تاسیس مدرسه شبانه‌روزی است که بچه‌ها در مدرسه شبانه‌روزی تغذیه و ادامه تحصیلشان را دولت تامین می‌کند. اما این در دوره متوسط اول و دوم امکان‌پذیر است. ما برای بچه‌های ابتدایی اصلا نه از نظر روان شناختی و نه مسائل اجتماعی مجاز نیستیم برای دختری که هنوز باید آغوش گرم خانواده و مادر را داشته باشد مدرسه شبانه‌روزی بزنیم به همین دلیل برای بچه‌های ابتدایی طرح‌های دیگری را پیش‌بینی کردیم که طرح مدارس کوچک یکی از طرح‌هایی است که امسال پیش‌بینی و تصویب شده‌ و قرار است برای سال جاری اجرایی شود و همچنین تأمین وسیله ایاب و ذهاب دانش‌آموزان. 

* ما چه تعداد بازمانده از تحصیل داریم؟
ما گاهی با مدارسی 5 نفره یا حتی تک نفره در مناطق محروم روبه رو هستیم. دکتر فانی وزیر محترم آموزش و پرورش در صحبتشان در دفاعیه ای که در طرح استیضاح داشتند اعلام کردند ما الان در سطح کشور در مناطق محروم و روستایی، جاهایی که واقعا امکانش بوده نگذاشتیم هیچ دختر یا پسری  محروم از تحصیل شود و با یک دانش‌آموز یا زیر 5 دانش اموز حدود پنج هزار مدرسه داریم. ولی با وجود این هنوز عده‌ای از گردونه تحصیل بیرون هستند. 

*اکثریت این مدارس کجا هستند؟
بیشتر مناطق محروم صعب العبور، جاهایی که رفت و امد سخت است. معلم باید حدوداً 5-6 ماه در آنجا اقامت داشته‌باشد، و مناطقی که برفگیر است، جاده‌ای برای رفت و آمد مهیا نیست. عمدتا در این گونه مناطق معلم با مردم زندگی می‌کند و کار تدریس را انجام می‌دهد. 

*یعنی معلم چند ماه از خانه و زندگی دور می ماند برای تدریس به دانش آموزان یک منطقه محروم؟
بله. واقعا جهادگرایی شاخص کشور این معلمان هستند که به این مناطق می‌روند و برای یک دانش آموز تا 5 تا دانش اموز تدریس می‌کنند. 
به این معلمان کمتر پرداخته می‌شود. رسانه‌های ما به فداکاری معلمان ما در مناطق محروم ارج نمی‌نهند، اما اگر از یک معلم خطایی سر بزند، سریع موضوع رسانه‌ای می‌شود. ما از رسانه‌ها تقاضا داریم اگر خطایی معلمی را رسانه‌ای می‌کنید، فداکاری معلمان را هم رسانه‌ای کنید.
البته آموزش و پرورش از معلمان نمونه قدردانی می‌کند. اما اگر این کارها رسانه‌ای شود، شاید بخشی از زحمات و سختی‌های آنها جبران شود.  برای نمونه ما معلمانی داشتیم که از جان خود برای دانش‌آموزانشان هزینه گذاشتند، از آن معلم مریوانی که موهایش را زد تا شبیه شاگرد سرطانی‌اش شود تا معلمی که در خانه به دلیل بیماری در بستر بود و خوابیده به بچه‌ها تدریس کرد. یا اهدا عضو یکی از معلمان به شاگردش، یا اهدا عضو یکی از معلمان به شاگردان نیازمندش در زمان کما از این نمونه فداکاری ها است که شاید هیچ کس از آنها خبر هم نداشته باشد.
هر چه جامعه و مسئولان رده اول نظام جمهوری اسلامی به آموزش و پرورش نگاه ویژه و توجه خاص داشته باشند و آموزش و پرورش را در اولویت اول خودشان قرار دهند ما می‌توانیم مسیر توسعه‌یافتگی را سریعتر طی کنیم چون زیر بنای توسعه هر کشوری توسعه آموزش و پرورش است و اگر این مسئله چه از طرف مجلس و چه از طرف دولت مورد غفلت قرار بگیرد ضربه‌های جبران ناپذیری کشور می‌خورد. 

*آیا بودجه آموزش و پرورش در این دو سال، تغییری داشته است؟
رئیس دولت تدبیر و امید، آقای روحانی در برنامه‌هایی که برای ریاست جمهوری مطرح می‌کردند دیدگاه و نظرشان بر رشد و توسعه آموزش و پرورش بود و همچنان هم جزو دغدغه‌ها و نگرانی‌هایشان است و  به وعده‌هایی که دادند یک بخشی را واقعا عملی کردند. چون عمل کردن قول‌ها با اختصاص ردیف و بودجه است. شما ببینید برای سال 94 و 93 که دولت یازدهم مستقر شده بود افزایش بودجه خود دولت اگر یک درصدی بود درصد خیلی بیشتری را به آموزش و پرورش اختصاص داده بودند و این افزایش بودجه عملاً انجام شد اما چون مشکلات آموزش و پرورش خیلی زیاد است و  با توجه به میراثی که از دولت قبل تحویل گرفته‌شد خیلی مشکلات زیادی است این مقدار افزایش هم هنوز نمی‌تواند مشکلات ما را کاهش دهد و امیدوار هستیم طی سال‌های آینده شاهد رشد و شکوفایی بیشتر آموزش و پرورش باشیم.

*ما در بررسی هایی که داشتیم استان سیستان و بلوچستان 11 تا از شهرهایش از شهرهایی بودند که بالاترین رتبه را در بی سوادی دارند و استان سیستان بالاترین رتبه را در بی سوادی با 11 شهر داشت. علت این موضوع را چه می بینید؟ آیا مشکلات اقتصادی و فرهنگی است؟
مشکلات هم فرهنگی است هم اقتصادی، خصوصا آنجا که بعد اقتصادی هم پرنگ است و هم فاصله زیاد روستاها با همدیگر. موضوع دیگر کمبود نیروی انسانی است که آموزش و پرورش این مشکل را با سرباز معلم حل کرده‌ و بخشی را با خرید خدمات آموزشی جبران کرده‌است. البته آنقدر مشکلات مناطق محروم زیاد است که با گذشت دو سال از عمر دولت تدبیر و امید نمی‌توان توقع داشت تمام مشکلات حل شود. این مشکلات به مرور زمان و با امید و با تدبیر و اعتدال حل خواهد شد.

* استاندار سیستان و بلوچستان اعلام کرده است از هر 100 دانش آموز که وارد دوره ابتدایی می شود 66 نفر ترک تحصیل می کنند اصلا روی این موضوع بررسی شده که علت چیست؟
طبق اعلام آموزش و پرورش استان سیستان و بلوچستان نرخ ماندگاری ۳۴/۵ درصد است و ریزش دانش‌آموز زیاد است و نرخ گذر از ابتدایی به متوسطه اول حدود ۲۰ درصد و از متوسطه اول به دوم حدود ۳۰ درصد است. البته تعدادی از این دانش‌آموزان در خلال دوره‌های تحصیلی به مدرسه مراجعه می‌کنند ولی دیپلم را تمام نمی‌کنند. این آمار و ارقام مقدمه‌ای شده که استاندار محترم استان سیستان و بلوچستان زمینه پروژه مهم عدالت آموزشی فراهم کردند و این پروژه در دولت پذیرفته شد. این پروژه‌ حمایت آقای دکتر نوبخت را نیز همراه دارد و قرار است ظرف دوسال هم پوشش تحصیلی اضافه شود و هم نرخ گذر ارتقاء یابد و نرخ ماندگاری جهش داشته باشد و البته بحث توازن رشته‌ای در مناطق و کیفیت آموزشی هم توجه کافی خواهد شد. ضمناً نرخ گذر از دیپلم به دانشگاه هم مدنظر قرار می‌گیرد. 
علت بازماندگی از تحصیل در استان سیستان و بلوچستان متفاوت است بخشی مربوط به خدمات دولت است و بخشی به خانواده‌ها و مسائل فرهنگی برمی‌گردد. بخشی هم مربوط به رقبای آموزش و پرورش در این زمینه است. هر کدام راهکار خاص خودش را دارد و با تدبیر استاندار محترم قرار است همه مسئولان منطقه‌ای و بومی و تشکل‌های مردم نهاد همکاری لازم را داشته‌باشند تا این پروژه مهم  به خوبی اجرا شود. از جمله راهکارهای افزایش پوشش تحصیلی، تاسیس مدرسه‌ها شبانه‌روزی، مدرسه‌ها روستای مرکزی و سرویس ایاب و ذهاب است. مدرسه‌ها کوچک، خرید خدمات آموزشی و افزایش انگیزه خانواده‌ها و فعالیت‌های نیز در این دوسال به خوبی مد نظر بوده که باید ادامه یابد. 

* برای رفع بی سوادی در استان سیستان و بلوچستان که بالاترین آمار را در مخصوصا در زنانشان دارند هیچ برنامه خاصی دارید
تمام مسئولان دست به دست هم داده‌اند تا مشکل بی‌سوادی در این استان حل شود. از نهضت سوادآموزی برای بزرگسالان گرفته تا فراهم کردن شرایط اولیه تحصیل برای دانش آموزان. البته به اعتبارات بیشتری نیاز است تا بتوانیم مشکلات را کاهش دهیم و اجرای پروژه عدالت آموزشی در استان افزایش سطح سواد زنان را نیز ندنظر قرار خواهد داد. 


نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار