کد خبر: ۵۹۴۷
تاریخ انتشار: ۲۳ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۰:۳۲
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
محمد زینالی اناری
مدتی است که علم جامعه شناسی دور یا نزدیک به ارزیابی تأثیرات اجتماعی فعالیت ها، ابداعات و احداث های صنعتی می پردازد و در واقع سر در فعالیت‌هایی کرده که قبلا از او پنهان بود. اما این روزها می توان خوب فهمید که کاربرد بدون پرسش و پاسخ صنعت و راه انداختن ساخت و ساز هر چیزی اثرات مخرب زیادی به جای گذاشته است. چرا که معرفت شناسی و دور اندیشی صنعت خیلی دیر به سراغ ما می آید. در بسیاری از جاها فعالیت های اقتصادی و صنعتی موجب شده هزینه های بسیاری به اجتماع تحمیل شده، محیط زیست و نگرش های انسانی تاوان آن را بدهند.

یکی از این جاها، بدن خود انسان ها است. مدت ها است که مواد غذایی به صورت ناپالایش یافته ای در اختیار مردم قرار می‌گیرد. در کنار شعارهای بزرگ بزرگ در مورد سبک زندگی ایرانی اسلامی، مصرف روزمره مواد غذایی روز به روز جایش را به مواد غذایی کارخانه ای و عمدتاً جامد می‌دهد تا مردمی که عمدتا به شیوه بی تحرکی کار می کنند، مصرف سنگین مواد غذایی را ادامه دهند. عقلانیت و شعور فلسفی برای تغذیه رخ نمی دهد و همه چیز جایش را به تولید و ترکیب و تجزیه می دهد.

علم شیمی، از دیرباز در ایران طرفدار داشته و مدام زکریای رازی را به رخ محصلان کشیده است. اما غافل از این که این علم، کمتر از هسته ای و رسته ای دردسر ساز نبوده است. امروز اثرات داروهای تقلبی، هورمون ها و آنتی بیونتیک ها در جوش و خروش زندگی روزمره مردم مشهود است. پزشکان سنتی دوباره برگشته اند و مردم را از مرغ و ماهی مصنوعی برحذر می دارند و تولیدات صنعتی را نفرین می کنند. انگار آن بحث فرانس فانون درباره مجادله طب محلی و سرمایه داری دارویی پس از صد سال زنده شده و موجب تحقیر و تخریب وجهه صنعت و دستآوردهای علم شیمی می شود.

اما گذشته از این که علم شیمی چقدر مهم و حیاتی است و چقدر رصد فعالیت های شیمیایی روزمره که جان و زندگی مردم را تحت تأثیر قرار می دهد، امروز با چالش مرغ های متورم از هورمون و آنتی بیوتیک مشهود است. در هیچ جا مرغ به این تپلی تولید نمی شود چرا که موجب بیماری های عدیده ای در زندگی مردم می شود و خوردن آن در دو وعده روزانه نوید ضعف جسمانی در برابر ویروس ها را خواهد داد. مرغی که این روزها میزبان همه مجالس بوده انگار خبر از دسیسه ای برای بدن عموم مردم می دهد. امروز گستره وسیع سرطان موجب شده دعوای داغ فرانس فانون و ادعاهای پزشکان سنتی درباره تولیدات صنعتی خریدار زیادی داشته باشد.

امروز دیگر شیمی و مهندسی مواد غذایی جای خود را از علم بودن به دکه شدن داده و به جای رصد سلامتی مردم، روز به روز بر بازدهی تولید سرمایه گذاری تاکید می کنند. نگهدارنده ها و رنگ های غذایی تولید می شوند و انواع و اقسام اسانس ها به بدن مردم تزریق شده اند. شاید در آینده بیماریهای مردم امروزی ایران همچون خاطراتی که از سل و وبا نقل می شود ماندگار شود و در همه صفحات تاریخ از سرطان و سرماخوردگی هایی که آدم ها را می کشته خبر داده شود. اما این بار نه خرافات و نه ضایعات انسانی که علم شیمی بدون حساب و کتاب که دست بازارهای تجارتی افتاده، این میراث را به جان تاریخ تزریق می کند.

*پژوهشگر فرهنگ عامه 
* این مطلب ابتدا در «اعتمادآنلاین» منتشر شده 
نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار