کد خبر: ۸۶۳۷
تاریخ انتشار: ۰۸ تير ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۶
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
آرزو فاطمی *

آرزو فاطمی

خبر یک سطر بود؛ «تجاوز پی در پی به یک زن در مسیر بازگشت از محل کار به خانه!»

چند روز پیش زنی از میدان آزادی به سمت شهریار تهران، سوار ماشین سواری شخصی شد که یک مسافر قبلی هم داشت. کمی بعد از میدان آزادی و پس از پیاده شدن مسافر، زن متوجه می‌شود که راننده به سمت خارج از شهر تغییر مسیر داده است. هر چه به راننده التماس و اصرار مي‌کند که پیاده‌اش کند، بی‌فایده است. راننده او را به خارج از شهر مي‌برد، به او تعرض مي‌کند و پول و مدارک و هرچه به همراه دارد، ربوده و سپس در بیابان رهایش مي‌کند. زن به سختی خود را به جاده مي‌رساند و به خودرویی با دو سرنشین جوان پناه مي‌آورد. شرایط را به آن دو تن توضیح داده و از آنها کمک مي‌خواهد. دو جوان هم که وانمود مي‌کنند به او کمک خواهند کرد، سوارش مي‌کنند و با رفتن به مسیری نامعلوم، در عین خشونت زن بی پناه را مورد تجاوز قرار مي‌دهند!

این خبر تنها یک تیتر جنجالی بخش حوادث نبود، و هر چند در رسانه‌های حامی زنان به آن پرداخته شد، مورد توجه چندانی قرار نگرفت. با این حال این حادثه بر روح بسیاری دختران و زنان چون من زخم زده و قابل تأمل است. این که راننده اول با برنامه‌ریزی و هدف قبلی، زن را از جاده منحرف کرده و فردی مجرم بوده واضح و مبرهن است، اما در باره‌ی آن دو جوان وضع فرق مي‌کند: آنها به طور تصادفی بر سر راه زن قرار گرفته‌اند و در موقعیت پیش آمده، به انسانی که به آنها پناه آورده، به بدترین شکل خشونت ورزیده‌اند. در واقع به احتمال بسیار زیاد آن دو مثل بسیاری جوانان دیگر و فرزندان این جامعه بوده‌اند؛ افرادی معمولی که موقعیت پیش آمده وسوسه‌شان کرده و فرصت را غنیمت شمرده‌اند. شاید حتی در ذهن خود، زنی را که در آن وضعیت قرار گرفته، مقصر و سهیم در تعرض دانسته و خود را مجاز به انجام عمل متجاوزانه‌ی جنسی پنداشته‌اند. از خود بپرسیم که فاجعه نهایتاً چه مي‌تواند باشد؟ آیا انتهای فقدان اخلاق و امنیت در یک جامعه مي‌تواند جز این باشد؟ نباید فراموش کرد که در کشور ما، زن در حوزه‌ها و عرصه‌های مختلف، آگاهانه یا ناآگاهانه به عنوان ابژه‌ی جنسی تعریف مي‌شود؛ ما بر نقش جنسی زن به عنوان منبع لذت تأکید مي‌کنیم و نگاه‌مان این است که لطافت و جذابیت زن باید برای حفظ بنیان خانواده حفظ شود؛ مدام تأکید مي‌کنیم که زن باید این طور یا آن طور باشد تا مردان به گناه نیفتند و فساد ایجاد نشود؛ و این تنها یک نگاه حکومتی نیست، بلکه یکی از کلیشه‌های فکری جاری در اندیشه‌ی جمعی ما است. تا زمانی که چنین کلیشه‌ای داریم، همیشه شاهد چنین خشونت‌هایی علیه زنان خواهیم بود. در حالی که در سراسر دنیا شاهدیم که محبوب بودن زن برای مرد و همچنین محبوب بودن مرد برای زن، باقی مانده‌اند، با این که این تأکیدها هم وجود ندارند. دوستی می‌گفت: «کاش این همه هزینه‌ای که صرف بیلبوردها و برنامه‌ها و بنرها و همایش‌های ترویج حجاب زنان مي‌شود، بخشی هم به ترویج عفاف مردان اختصاص داده مي‌شد که پسران ما یاد مي‌گرفتند وقتی در دیزی باز است، حیای گربه کجا می‌رود؟ یعنی مثلاً اگر زنی هم بی‌حجاب است، مرد باید خودداری کند و تعرض نکند.» به او گفتم کاش این نقش «دیزی بودن زنان» را از نگاه‌مان حذف مي‌کردیم، خیلی مسایل خود به خود حل مي‌شد. اگر در جامعه یک گام بالاتر برویم، برای زن کرامت انسانی قائل مي‌شویم، نه این که برای محو زیبایی‌اش، به صورتش اسید بپاشیم، یا برای ورودش به ورزشگاه‌ها احساس نگرانی کنیم و یا کم و زیاد شدن حجابش را پیامی برای جلب توجه مردان تلقی کنیم؛ اگر در چنین شرایطی با یک زن برخورد مي‌کردیم که در خیابان به ما پناه آورده است، فرصت را برای سوءاستفاده غنیمت مي‌شمردیم؟

تأکید هر روزه‌ نهادهای مختلف برای جداسازی زنان از مردان، تأکید غیر اصولی و شاید ناآگاهانه بر نقش جنسی زنان، کرامت و رشد و آزادی زنان ما را مورد هجوم قرار داده است. بهتر این است که نهادهای مرتبط فرهنگی و گروه‌های فعال مدنی تلاش کنند این باور را در جامعه بگسترانند که زن و مرد، گذشته از جنسیت و جذابیت‌های ظاهری‌شان، شأن انسانی دارند و هیچ مجوزی در دست ما نیست که به انسان‌های دیگر تعرض کنیم. ما برای حضور زنان و دختران‌مان به جامعه‌ای امن، شهری آرام و خیابان‌هایی روشن‌تر نیاز داریم و این‌ها با آموزش و پذیرش ملازم است. باید آموزش دهیم و این پذیرش را در خود تقویت کنیم که انسان با هر جنسیتی انسان است و فراتر از لذت‌ها و جذابیت‌هایی که بخش زیادی از آن برگرفته از تعاریف فرهنگی است، انسان بوده و مقام انسانی‌اش قابل تکریم است.

*جامعه‌شناس 
* عضو شورای مرکزی شاخه جوانان حزب اعتمادملی و فعال حوزه زنان
نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار