کد خبر: ۸۶۳۹
تاریخ انتشار: ۱۰ تير ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۵
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
سپیده کاوه *

سپیده کاوه

زن و مرد در جوهر و ماهیت یگانه و یکسان هستند و تمایزی در حقیقت و ماهیت ربوی این دو صنف نیست. زن در تفکر قرآنی، همپای مرد، تکامل پذیرد و اوجگرا است و در پرتو شناخت و عمل به معراج می رود. در عین حال، تمایزهایی بین زن و مرد وجود دارد و شناخت این وجوه تمایز در شناخت راه صحیح تأمین عدالت جنسیتی در جامعه لازم است. از طرفی توزیع استعدادها و توانایی‌ها در زنان و مردان به صورت یکسان است و مردان هیچ برتری به لحاظ هوش و استعداد نسبت به زنان ندارند. در نتیجه باید در جهت فراهم کردن شانس برابر در تخصیص فرصت های شغلی مدیریتی برای زنان و مردان تلاش کرد.
در سالهای اخیر دختران جوان در تحصیلات و جذب در دانشگاه موفق تر عمل کرده اند و توانسته اند نسبت بیشتری از صندلی های تحصیلات دانشگاهی را به خود اختصاص دهند ولی در همین سالها میزان مشارکت در نیروی کار زنان با کاهش مواجه بوده است. در محیط اقتصادی که زنان دستمزد مورد انتظارشان را دریافت نکنند و یا شانس استخدام و یافتن شغل برای آنها پایین باشد، از کارکردن یا جستجوی کار مأیوس و سرخورده شده و تمایل کمتری به مشارکت در نیروی کار خواهند داشت و نرخ مشارکت اقتصادی شان کاهش خواهد یافت. 

افزایش تفاوت در نرخ مشارکت اقتصادی به تفکیک جنسیت با افزایش سن:
اگر آمار نرخ مشارکت اقتصادی زنان و مردان به تفکیک گروههای سنی بررسی شود دیده می‌شود که در کلیه رده های سنی، زنان سهم کمتری نسبت به مردان دارند ولی واقعیت دیگری که از خلال مطالعه آمار فوق بدست بیاید این است که نرخ مشارکت زنان از بعد از 30 سالگی کاهش زیادی دارد. واکاوی این مسئله بسیاری از حقایق محیط اقتصادی کشور را روشن می سازد. شاید اولین دلیلی که بر ذهن متبادر شود ازدواج و شروع مسئولیت خانه داری برای زنان باشد. دلیل دومی که در این نوشتار سعی به اشاره و پررنگ کردن آن شده است ترک کار توسط زنان به علت عدم وجود افق دیدی مثبت جهت ارتقاء و راه یافتن به رده های بالاتر کاری و مدیریتی است. 
یکی از شاخص  های سنجش توسعه انسانی در کشورها زنان شاغل در رده های بالای مدیریتی و سیاسی است. - به عنوان مثال شاخص تعداد زنان در مجلس هر کشور و یا تعداد زنان در کابینه هر کشور. -منطقی که در پشت این شاخص پنهان است، منطبق بر وجود یا عدم وجود تبعیض جنسیتی در کشورهاست. اگر در کشوری در تمام مراحل رشد و بالندگی دو جنس مانع جنسیتی وجود نداشته باشد، مشارکت زنان و مردان در مراحل مختلف آموزش،  اشتغال و سیاست تابعی از ویژگیها و استعدادهای خدادادی آنها خواهد بود با اعتقاد به عدم وجود اختلاف معنادار در ویژگیهای انسانی دو جنس، باید شاهد حضور تقریباً برابر دو جنس در کلیه مراحل بود ولی حقیقت این است که به دلیل مسائل و تبعیض های تاریخی، مسئولیت‌های تعریف شده برای زنان، وجود تعاریف جنسیتی روی مشاغلی که نیازمندیها و توانایی‌های خاصی نمی‌طلبد، در بیشتر کشورها سبب عدم تحقق نسبت برابر زنان در تمامی عرضه های اقتصادی و سیاسی می‌شود. 
ایران به جهت تبعیض در ارتقا شغلی و داشتن پست های مدیریتی وضعیت نامناسبی دارد در زمره بدترین کشورها و حتی پایین تر از از عربستان و بحرین و عراق است، برنامه ریزی، اقدام و عمل جهت بهبود وضعیت فوق الزامی به نظر می رسد. در ادامه به بیان راه حل های موجود پرداخته می شود.

راه حل پیشنهادی برای ایران: 
در ایران به دلیل وجود و قدرت باورهای سنتی و تاریخی به هیچ عنوان روش انجام  تبعیض مثبت پیشنهاد نمی‌شود، با توجه به موج زنان تحصیل کرده که هر سال میتوانند وارد بازار کار شوند، فقط اگر سعی در کم رنگ کردن نگاههای جنسیتی در کشور شود، عدالت جنسیتی برقرار خواهد شد. در اینجا مجدد تأکید میشود منظور از عدالت جنسیتی لزوماً به عنوان مثال وجود کابینه با ترکیب برابر جنسیتی نیست، بلکه به مفهوم جنسیت زدایی در تفکرها و انتخابهاست. نقطه شروع در این زمینه در بالاترین سطح و رأس امور اجرایی است. دولت به عنوان موتور محرکه و بالا کشنده ریسمان زنان جهت رسیدن به حقوق خود باید اقدام عملی انجام دهد. باور اینکه در تمامی وزارت خانه ها و ادارات دولتی در دولت گذشته هیچ زنی شایستگی بیشتری جهت پست وزارت را ندارد، غیرممکن است. 
دولت پیشین به جهت عدم انتخاب زنان به عنوان وزیر دارای ضعف بود ولی از طرفی هم حرکت هایی – هر جند با اثرگذاری اندک- جهت برقراری عدالت جنسیتی انجام داد. از جمله سخن گوی دولت و معاونین و سفیر زن و یا انجام تغییرات در آزمون های استخدامی در جهت برقراری عدالت. 
البته این برداشت که همه تغییرات باید توسط دولت و با برنامه ریزی دولتی انجام شود باوری غلط است، تک تک افراد، خانواده ها و مجموعه رسانه ها در این زمینه دارای مسئولیت هستند باید در دامنه اختیارات خود در جهت برقراری عدالت آموزشی حرکت کنند. البته باید در نظر داشت که اگر تمرکز بر روی رفع تبعیض جنسیتی در مشاغل مدیریتی با هدف بهبود عملکرد سازمانها و شرکت ها باشد، گام اول رفع تبعیض توسط دولت ها برداشته میشود، تابوی عدم کفایت زنان برای مدیریت در رده بالا باید شکسته شود تا به تدریج در ادارت و کارخانجات مردانی که دارای کارفرما و مدیر زن هستند به دیده تحقیر نگریسته نشوند، در این راستا و با هدف بهبود استفاده از ظرفیت ها و منابع انسانی قویاً انتظار میرود در دولت آتی شاهد حضور حداقل 30 درصدی زنان در کابینه و نیز مشاغل کلیدی دیگر باشیم. 

* دانشجوی دکترا اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس
نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار