کد خبر: ۸۶۴۶
تاریخ انتشار: ۱۰ تير ۱۳۹۶ - ۱۷:۴۰
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
سپهر استیری
عنوان: به نام سنت
نویسنده: کامیل احمدی
ناشر: نشر و پژوهش شیرازه
تعداد صفحات: 146 صفحه
قیمت: 11 هزار تومان
سایت نویسنده: http://kameelahmady.com/ 

مروری بر کتاب «زنان و سنت» نوشته کامیل احمدی

گویند سنت است و  همچنان در اندرونی تاریخ و فرهنگ ایرانی باقی مانده و مواجه با آن گریزناپذیر به نظر می‌رسد. "ختنه زنان" که در بخش‌هایی از ایران با نام سنت از آن یاد می‌شود به همت کامیل احمدی، محقق و انسان شناس اجتماعی عنوان پژوهشی جامع در ایران می‌شود که امروزه در قالب فیلمی مستند و کتابی با عنوان "به نام سنت" منتشر شده است. کامیل احمدی خود دارای کارشناسی ارشد انسان شناسی و مردم نگاری تصویری از دانشگاه کنت کنتریبری انگلستان می‌باشد و دوره‌های تخصصی روش تحقیق، سیاست در خاورمیانه و توانمندسازی را گذرانده و مقالات زیادی در حوزه‌هایی از قبیل جنسیت، اقلیت‌ها، چند فرهنگی و مدرنیته در خاورمیانه و سایر بخش‌های جهان را نیز دارا می‌باشد. وی در پژوهش جامع خود که به مدت 10 سال به درازا کشیده، ختنه زنان در ایران را مورد بررسی قرار داده و با توجه به یافتن مواردی در استان‌های هرمزگان، کرمانشاه، آذربایجان غربی و کردستان تمرکز خود را بر این چهار استان معطوف کرده است. کتاب "به نام سنت" که به همت نشر و پژوهش شیرازه در چهار فصل منشر شده است به ختنه زنان در جهان، رواج ختنه دختران در ایران، تاریخ مبارزه علیه ختنه دختران و پیشنهادهایی در راستای مبارزه با آن می‌پردازد.

"سنت" چیست؟
کامیل احمدی در ابتدا به تعریف ختنه دختران می‌پردازد و آن را در چهار دسته تقسیم‌بندی می‌کند و در ادامه خاطر نشان شده که ختنه ی نوع نخست از متداول‌ترین انواع ختنه در میان زنان ایرانی است. وی بر این باور است که عبارت ختنه دختران بر ختنه زنان ارجح است چرا که زنان بالغ و در سن قانونی می‌توانند با انتخاب خود یا آگاهانه به انجام این عمل مبادرت ورزند اما در مورد دختران بدون توجه به حقوق فردی، این عمل به آنان تحمیل می‌شود. در ادامه در می‌یابیم که گرچه ختنه زنان عبارتی جا افتاده در میان فارسی زبانان است ولی امروزه با عناوین دیگری مانند ناقص‌سازی جنسی زنان یا مثله‌سازی جنسی زنان(1FGM) نیز از آن یاد می‌شود و حتی به کارگیری عبارت "ختنه" برای زنان از سوی برخی منتقدان مورد نقد قرار گرفته چرا که بر این باور هستند که ختنه خواندن این عمل آن را به تصویری که از ختنه مردان داریم گره می‌زند و با وجود اینکه ختنه زنان و مردان از حیث اهداف، نحوه عمل، ابعاد و آثار به کلی متفاوت می‌باشند، ختنه خواندن ناقص‌سازی جنسی زنان می‌تواند به پنهان‌سازی خشونت‌بار بودن این عمل منجر شود.

تاریخچه و باورها
در باب تاریخچه پیدایش این سنت در می‌یابیم که اطلاعات دقیقی در دست نیست و خلاف برخی ادعاها که آن را به بعضی از ادیان نسبت می‌دهند این عمل پیش از اسلام، مسیحیت و یهودیت نیز رواج داشته و در هیچ یک از کتب ادیان مذکور نیز اشاره‌ای به این عمل نشده است اما به طور کل خاستگاه جغرافیایی این عمل را اطراف رود نیل در مصر باستان و زمان آن را بیش از دو هزار سال قبل برآورد می‌کنند، برای نمونه در روم باستان زنان برده را ختنه می‌کردند تا فعالیت جنسی آنان را سرکوب کرده و بر قیمت‌شان بیافزایند و حتی در آمریکای قرن بیستم گاها از این عمل به منظور درمان یا ممانعت از خودارضایی و همجنس‌خواهی زنان استفاده شده است.  عمل ناقص سازی اندام جنسی زنان، یک پدیده ی مانا و در حال حاضر زنده ی اجتماعی می باشد که فارغ از چارچوب‌های دینی، قومی و نژادی در میان مجامع و فرقه‌های مختلف رواج و تداوم یافته است. نشانه‌های اِعمالِ امروزه ی آن نه فقط درمیان سنی مذهبان ایرانی، بلکه در میان سایر فرقه های تسنن، مسیحیان، یهودیان، شیعیان هندی، و بیست و هشت کشور آفریقایی موجود است. 
در همین راستا در می‌یابیم که از دیرباز و در جوامع مختلف ختنه دختران با مفاهیمی چون پاکدامنی و تضمینی برای ازدواج آنان تعریف و به واسطه مفاهیم دینی مختلف توجیه شده است. بسیاری بر این باور بودند که با انجام این عمل میل جنسی زنان کاهش یافته و همین امر سبب حفظ بکارت و ازدواج آنان خواهد شد.

نتایج تحقیق در ایران
محقق و نویسنده کتاب، پژوهش میدانی خود را از سال 84 آغاز می‌کند و در ابتدا به بررسی برخی از استان‌های ایران که احتمال می‌رود موارد ختنه زنان در آنها رواج داشته باشد، می‌پردازد اما از آنجایی که تنها در چهار استان هرمزگان، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی مواردی ازین دست مشاهده می‌شود، تمرکز این تحقیق با انجام فعالیت میدانی در این چهار استان معطوف می‌گردد. طبق یافته‌های پژوهش بیشترین آمار ختنه به ترتیب در استان‌های هرمزگان، کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی مشاهده شده است. دیگر یافته‌های این پژوهش بیانگر این امر است که تمایل به ختنه دختران در میان نسل‌های جوان‌تر، زنان دارای تحصیلات عالی و خانواده‌های دارای بضاعت رو به کاهش است. 

مبانی حقوقی
کامیل احمدی در ادامه پژوهش خود به بررسی مواد قانونی موجود در قانون اساسی جهت مقابله با این پدیده می‌پردازد و به این نتیجه دست می‌یابد که گر چه در قوانین کشور به صراحت از ختنه زنان یاد نشده اما با استناد به برخی قوانین از جمله ماده یک قانون حمایت از کودکان و نوجوانان هر نوع صدمه به کودکان و نوجوانان اعم از جسمی، روانی و اخلاقی ممنوع است و جالب‌تر آنکه ماده 5 این قانون، کودک آزاری را از جرایم عمومی قرار داده که نیازی به شاکی خصوصی نیز ندارد و اساسا سازمان‌های مردم نهادی که اساسنامه آنها در باب حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان و ... است، می‌توانند در این قبیل جرایم اعلام جرم کنند.

راهکارهای مبارزه
از دیگر نکات جالب این کتاب می‌توان به بررسی پدیده ختنه زنان در میان فتایای روحانیان شیعه و سنی اشاره داشت. در جایی نویسنده بر این مهم تاکید می‌ورزد که باید توجه داشت که ختنه زنان عمدتا در میان قشر سنی مذهب ایران رواج دارد و از آنجایی که فتوا آنچنان که در میان شیعه مذهبان حائز اهمیت بوده و رواج دارد در میان سنی مذهبان به دلیل پایبندی این قشر به آداب و سنن رایج نیست در نتیجه برای مقابله با این پدیده نمی‌توان به فتاوی مراجه شیعه بسنده کرد و چه بسا هرگونه تلاش برای تحمیل و اجرای فتاوی این مراجع موجب بر انگیخته شدن خشم سنی مذهبان شود. شایان توجه است که بودجه‌گذاری دولتی و حمایت سازمان‌هایی از جمله سازمان بهداشت و درمان، آموزش و پرورش، بهزیستی و سایر ارگان‌های مسئول در این زمینه از اهم عوامل در تحقق این اهداف است. در انتها با توجه به تجربه نویسنده در مقابله با این پدیده در کشورهای آفریقایی و تحقیق صورت گرفته در ایران می‌توان به اهمیت همکاری سازمان‌های مردم نهاد، روحانیان منطقه و زنان و مردان محلی در راستای کاهش و ریشه‌کن سازی این پدیده اشاره داشت.

نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار