کد خبر: ۹۱۸۰
تاریخ انتشار: ۲۸ تير ۱۳۹۷ - ۱۲:۲۰
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
مجتبی گهستونی


يكي از جاذبه‌هايي كه هر گردشگري وقتي به خوزستان سفر مي‌كند و دلش مي‌خواهد مشاهده كند، «لب كارون» و «شب‌هاي لب شط» است. در كنار همين لب كارون هم جاذبه‌هاي ديگري وجود دارد كه به جذابيت سفر اضافه مي‌كند. البته كه جنوبي‌ها به رودخانه، «شط» مي‌گويند. گردشگري كه عينك ريبون زده كنار «پل سفيد» عكسي به يادگار مي‌گيرد، گروهي هم در بلم‌هاي درون شط عكس دسته جمعي خود را به يادگار مي‌گيرند تا در آلبوم خوش بنشيند. البته گروهي از گله‌داران هم وقتي كه گرم‌شان مي‌شود و مي‌خواهند تني به آب بزنند در كنار گله «گاوميش» خود آب تني مي‌كنند.

گردشگران هم كه سوار بلم مي‌شوند، اگر شيب رودخانه را به سمت جنوب پايين بروند در رودخانه كارون بين دو محله «گلستان» و «آخرآسفالت» حيواناتي شبيه «بوفالو» مي‌بينند كه اسم آنها گاوميش است. حيواناتي كه متعلق ‬به ‬دسته ‬پستانداران، ‬زير ‬دسته ‬سم‌داران، ‬راسته ‬سم‌شكافتگان، ‬زير ‬راسته ‬نشخواركنندگان هستند و از پنج هزار سال پيش اهلي شده‌اند. شواهد ‬و ‬مداركي ‬وجود ‬دارد ‬كه ‬اين ‬نژاد ‬در ‬استان ‬لرستان ‬ايران ‬درقرن ‬نهم ‬قبل ‬از ‬ميلاد ‬پرورش ‬مي‌‬يافت، ‬به ‬طوري ‬كه ‬نقش ‬۶ ‬سر ‬گاوميش ‬بر ‬روي ‬عصاي ‬برنزي ‬متعلق ‬به ‬اين ‬دوران ‬كنده ‬كاري ‬شده ‬است. ‬

خوزستان خاستگاه حيوانات و جانوران مهمي همچون شير ايراني (منقرض شده)، اسب اصيل عرب ايراني، گوزن زرد، سمندر امپراتور، گاوميش و... است. مشاهده اين حيوانات و جانوران نوعي گردشگري حيات وحش است. گردشگراني كه صرفا براي بررسي گونه‌هاي جانوري و شناخت بيشتر اقليم آن منطقه سفر مي‌كنند. وجه صحيح گردشگري حيات وحش، مشاهده حيوانات و عكسبرداري از آنها در حالت طبيعي خودشان است.

اما با توجه به جامعه آماري گذاميش‌ها و تراكم جمعيت آنان در خوزستان، فرصت مناسبي براي گردشگران هستند؛ فرصتي كه به آن توجه نشده و هيچ برنامه‌ريزي اصولي براي آن صورت نگرفته است. مثلا بخش عمده‌اي از گردشگراني كه به شهرستان «ورزنه» سفر مي‌كنند حتما به ديدن «گاوچاه» مي‌روند. گاوي كه با خواندن آواز دشتي صاحبش حركت مي‌كند و از چاه آب مي‌آورد.

يا گردشگران به ديدن «كبوترخانه»‌ها مي‌روند تا نحوه زندگي بسيار رمزآلود كبوترها را در كبوترخانه رصد كنند.

اما با توجه به اينكه گاوميش‌ها دو زيست هستند و در خشكي و آب زندگي مي‌كنند و از سويي در برخي استان‌هاي كشور پراكندگي دارند حيوان ناشناخته‌اي است. به همين دليل مشاهده آن توسط گردشگران ايراني و خارجي كه با گاوميش غريبه هستند جذابيت دارد. گردشگراني كه به تالاب بين‌المللي «شادگان» در خوزستان سفر مي‌كنند عمدتا شاهد زيست اين گاوميش‌ها در سطح تالاب‌ها هستند. در اهواز محله‌اي به گاوميش آباد در حاشيه شط كارون وجود دارد كه جمعيت قابل توجهي از گاوميش‌هاي اهواز در آنجا ساكن هستند. در ابتداي شهر ثبت جهاني سازه‌هاي آبي تاريخي شوشتر محله‌اي به نام گاوميش آباد وجود دارد كه ساكنان آن عمدتا گاوميش‌دار بودند.

جالب است بدانيد كه گاوميش ‬مانند ‬گاو ‬چهار ‬معده‌اي ‬و ‬نشخواركننده ‌است. وزن ‬گاوميش ‬بالغ ‬ بر ‬۴۵۰ ‬تا يك هزار ‬كيلوگرم ‬متغير ‬است. البته گاوميش ‬مقدار ‬قابل ‬توجهي ‬شير ‬نيز ‬توليد ‬مي‌كند. مثلا در سال ١٣٩٦ افزون بر ۳۲۶ هزار تن شير در استان خوزستان توليد شد. در اين ميان گاوهاي دورگ با ۴۰ درصد توليد شير استان، بيشترين سهم توليد را بر عهده داشته‌اند و بعد از آن گاوميش با ۱۸ درصد در رتبه بعدي قرار دارد.

آنچه براي بسياري از گردشگران مشاهده ويژگي‌هاي ‬رفتاري ‬و ‬جايگاه ‬پرورش ‬گاوميش است كه سفر را جذاب‌تر مي‌كند. گاوميش ‬علاقه ‬زيادي ‬به ‬آب تني دارد ‬و ‬معمولا ‬پس ‬از ‬مدتي ‬چرا كردن ‬خود ‬را ‬به ‬آب ‬مي‌رساند ‬و ‬در ‬آن ‬غوطه‌‬ور ‬مي‌شود. اين صحنه را مي‌توانيد به كرات در ساحل شرقي رودخانه كارون، آن هم در محله آخر آسفالت و كوي مشعلي ببينيد.

در ‬مناطق ‬جنوب ‬غربي ‬ايران، ‬گاوميش‌ها ‬در ‬سراسر ‬سال ‬به ‬طور ‬آزاد ‬در ‬مراتع ‬و ‬نيزارها ‬مشغول ‬چرا ‬هستند ‬در ‬حالي ‬كه ‬در ‬مناطق ‬شمالي ‬ايران ‬در ‬كرانه ‬درياي ‬خزر، ‬دام‌ها ‬فقط ‬در ‬ايام ‬زمستان ‬در ‬جايگاه ‬بسته ‬نگهداري ‬مي ‬شوند. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

طبق ‬آمار ‬سال ‬۱۳۸۸، ‬جمعيت ‬گاوميش ‬در ‬ايران ‬حدود ‬۴۵۹ ‬هزار ‬راس ‬برآورد ‬شده ‬كه ‬اكثريت ‬اين ‬جمعيت در استان خوزستان پراكنده است.

گردشگراني كه تمايل به خوردن شير دارند بهتر است بدانند كه ‬قيمت ‬شير ‬گاوميش ‬دو ‬برابر ‬شير ‬گاو ‬است. همچنين ‬از ‬پوست ‬گاوميش ‬در ‬صنعت ‬چرم‌سازي ‬استفاده ‬مي‌شود. ‬از ‬پهن يا كود ‬گاوميش ‬به ‬عنوان ‬سوخت ‬در ‬مناطق ‬روستايي ‬استفاده ‬مي‌شود.

اگر خواستيد سوار گاوميش شويد يا به آن نزديك بشويد حتما احتياط كنيد وگرنه مثل نويسنده اين نوشتار توسط گاوميش آسيب مي‌بينيد و راهي بيمارستان خواهيد شد.
نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار