کد خبر: ۸۳۹۱
تاریخ انتشار: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۶:۱۲
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
تجربه استاندار اردبیل در گفت و گوی اجتماعی
هدف ما این بود که با این نشست ها به گفتگوهایی که معمولا انجام می شود رسمیت ببخشیم و نظرات مختلف نخبگان را در یک سالن رسمی به اشتراک بگذاریم و کار ما بیشتر شنبدن بود تا گفتن، بیشتر دوست داشتیم نخبگان به هم دیگر نزدیک تر شوند و حوزه عمومی فکر درباره یک مسئله برای آن ها شکل گیرد.
کلیدملی - محمد زینالی اناری : گفت و گوی اجتماعی یکی از شیوه های شکل دادن به تفاهم در خصوص همه چیز است. این روش می تواند میان اعضای محله، گروه های ذینفع و حتی نهادهای مختلف شکل گیرد. هر جلسه نیازمند یک مربی و در برخی موارد مطلع مسئله اجتماعی است ولی بیش از آن، نیاز مند افراد داوطلب مشارکت در بحث می باشد. اغلب جلسات اداری، شوراهای رسمی و جلسات هیئت وزیران به شکل گفت و گوی رسمی می باشد و گفت و گوی اجتماعی نیازمند نگاهی از موضع نهادی و گروهی بوده و حالت دولتی ندارد، اگرچه حاضران ممکن است هر یک درون ترکیبی از دولت و بخش خصوصی باشند. 
استاندار اردبیل، این تجربه را از سه سال پیش شروع کرده و میان گروه های مختلف اندیشه ورز نشست هم اندیشی فرهنگی اجتماعی را با مدیریت دفتر امور اجتماعی و فرهنگی شکل داده است و هم اکنون بیش از نود جلسه در میان نخبگان، هنرمندان، جامعه شناسان، ngoها و چند جلسه متفرقه هم با پزشکان، مهندسان، اساتید دانشگاه و معلمان داشته است. در این میان آن چه مشهود است، تلاشی است که در این مجموعه برای شکل دادن به فرهنگ تفاهم و اجماع محلی برای حل مسائل اجتماعی می باشد و طبیعی است وقتی تفاهم و اجماع برای حل این مسائل در میان نخبگان شکل گیرد، آن ها به عنوان نیروهای فرهنگی موثر در حل این مسائل به یک ظرفیت استثنایی تبدیل می شوند. 

مجید خدابخش

دکتر مجید خدابخش، استاندار اردبیل در گفت و گو با کلیدملی در خصوص شکل گیری این فرایند می گوید: از سه سال پیش سعی کرده ایم به صورت خاصی به تعامل نخبگان استان نگاه کنیم و از آنان برای هم اندیشی دعوت کرده ایم. نشست هایی که در سالن شیخ صفی استانداری اردبیل برگزار شد، از استقبال خوبی در میان آن ها برخوردار شد و روز به روز این مشارکت بیشتر و بهتر شد. ویژگی این نشست ها این بود که نخبگان حوزه های مختلف در آن گرد می آمدند و از طلاب تاثیرگذار، فعالان و محققان فرهنگی، نویسندگان و روشنفکران علاقمند دعوت شد در این نشست ها حاضر شده و پیرامون موضوعات مطرح شده مباحثه کنند. 
وی اظهار می کند: مباحث مطرح شده بیشتر پیرامون موضوعات روز و با محوریت دیدگاه های مقام معظم رهبری برای اندیشه ورزی انتخاب می شد و نخست موضوعات مربوط به سبک زندگی و سپس آسیب های اجتماعی در سال جاری مورد توجه قرار گرفت. تا کنون پیرامون آسیب شناسی گفتگو و تبعات افزایش دروغ گویی در جامعه، سبک زندگی اسلامی، حقوق شهروندی ،آسیب های نوجوانان، خشونت، اعتیاد، طلاق و ... گفت و گوهایی شکل گرفته است. 
هدف ما این بود که با این نشست ها به گفتگوهایی که معمولا انجام می شود رسمیت ببخشیم و نظرات مختلف نخبگان را در یک سالن رسمی به اشتراک بگذاریم و کار ما بیشتر شنبدن بود تا گفتن، بیشتر دوست داشتیم نخبگان به هم دیگر نزدیک تر شوند و حوزه عمومی فکر درباره یک مسئله برای آن ها شکل گیرد. ما گفتیم بهتر است از آراء مقام معظم رهبری  استفاده کرده و در حوزه استان به مسائلی که ایشان اشاره کرده اند، بپردازیم و با هم در مورد حل مسئله گفتگو کنیم. بسیاری از مسائل اجتماعی ما ناشی از این بوده اند که سعی کرده ایم به صورت های مختلفی آن ها را حل کنیم و در مورد آن مباحثه ای عمومی  شکل نگرفته است. 
وی با اشاره به اهمیت بحثهای مطرح شده می گوید: اگرچه گاه از این نظرات ما هم استفاده کرده ایم و دانستن نظرات نخبگان خود می توانست چشم اندازهای ما را هم تقویت کرده و گاه تغییر دهد،  اما هدف اصلی ما این بود که امروز ببینیم میان گروه های نخبگان تعامل های سازنده در جهت حل مسائل استان شکل می گیرد و گفتگو درباره حل مسائل بیشتر از حل سلیقه ای و رشته ای مسائل اهمیت داشته باشد تا با عجله درباره آن ها تصمم گرفته نشود و لذا امروز در میان دوستانی که از بحث ها این جمع استفاده کرده اند، تمرکز روی مسائل بیشتر است. 
ما دوست داریم گفتگو به سطوح مختلف جامعه هدایت شود و هر یک از اعضای حاضر ظرفیتی برای شکل دادن به گفتگوهای رسمی اند، آن ها می توانند گفتگوها را در محیط های مختلف فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تکرار و هدایت کنند. ما فکر می کنیم مردم همواره در حال گفتگو هستند و در گوشه و کنار و مهمانی ها همواره گفتگو وجود دارد و مردم درباره مسائل فردی و دوستانه شان با هم مشورت می کنند، اما چیزی که دیده نمی شود، گفتگوهای عمومی برای حل مسائل مشترک جامعه است. 
خدابخش معتقد است: مردم حتی در سطح محلات و نهادهای اجتماعی می توانند به تصویر مشترک از مسائل همدیگر دست یابند و آن ها را برای خود باز کنند. در مورد رای دادن و نظر دادن تمرین کنند و به تدریج محلات و نهادها بتوانند از طریق اعضای خود دست به مشارکت بزنند. ما سال ها از مشارکت مردم سخن گفته ایم اما چیزی که در این میان مهم است، اتحاد نظر محلات و گروه ها درباره مشارکت مهم تر است و در این راه حضور کارشناسان علوم اجتماعی و انسان شناسی به عنوان مربیان گفت و گو می تواند موثر باشد اما به نحوی که مردم خود از این متخصصان به عنوان داوطلب استفاده کنند و ما از شکل گیری این فرایند و حضور کارشناسان استقبال می کنیم. 
وی خاطر نشان می کند: در این برنامه ها ما تأکیدمان بر حضور چهره به چهره است و فکر می کنیم تا گفتگوهای حضوری شکل نگیرد و در مورد آن به توان افزایی نپردازیم، حتی مطبوعات ما که نوعی گفتگوی عمومی هستند، آن کیفیت لازم را نخواهند داشت و تجربه آن ها گویای همین است. با این حال به این حوزه هم توجه لازم را داشتیم و اکنون مطبوعات در کمال آرامش به انتظار اخبار و بیان دیدگاه های مختلف می پردازند و سعی می کنیم به روند انتشار آن ها کمک کنیم و حتی حوزه فرهنگ و ارشاد اسلامی در اعطای مجوز نشریات هم سریعتر  عمل کرده اند. 
در ادامه، شفیع شفیعی، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل می گوید: تا کنون گفت و گوهای ما میان گروه های مرجع و کارشناسان دفتر امور اجتماعی صورت گرفته و در بخشی از آن ها هم از حضور دو سه مربی جامعه شناس برای طرح بحث هایی استفاده شده است، اما در کل آن چیزی که به عنوان مفهوم ناب گفت و گو باشد و به صورت کلاسی با مربی گفت و گو باشد شکل نگرفته است و در نظر داریم اگر میسر شود، از این به بعد به شکل دادن این نوع جلسات اقدام کنیم. 
وی می افزاید: گفت و گو از وعده های ضمنی ریاست جمهور بود که می بایست اظهار نظر منتقدان در آن آزاد باشد و حتی از دوران مدرسه تمرین شود. ما ابتدا این کار را در سطح نخبگان استان شروع کردیم و در مرکز استان آن را تمرین کردیم و امروز به شرایطی رسیده ایم که جلسات ما عمدتا چالشی، توأم با آزادی اندیشه و اغلب با مباحثات داغ می باشد، به نحوی که جمع کردن جلسات سخت می شود و اغلب شرمنده اعلام آمادگی حاضران می شویم. اما از این که بحث های دو طرفه شکل بگیرد امتناع می کنیم و سعی می کنیم گفت و گو ها در عرض هم شکل بگیرد و مدیران و مسئولان در اغلب موارد شنونده اند و فقط گاهی که نیاز به آشنایی با واقعیت های آماری و اطلاعاتی که دسترسی به آن نیازمند شفاف سازی است وارد بحث می شوند. 


شفیعی اظهار کرده که تا کنون از حضور اساتید و نخبگان هم برای باز کردن بحث، طرح مسئله و تسهیلگری استفاده شده و آقایان نعمت اله فاضلی، مرتضی میرباقری، مصفی مهرآئین، محمود واعظی و صلاح الدین اوزگوندوز به ارائه بحث هایی پرداختند که توانسته است برخی از مسائل مهم را در این نشست ها طرح و به بحث گذارند. در این نشست ها، حضور افراد داوطلبانه بوده و حتی فعالیت ها و پیگیری های آن ها هم به شکل غیراداری صورت می گیرد و فقط فضای سالن جلسات ما در درون ساختمان استانداری می باشد و صرفا از برخی خدمات مثل پذیرایی و اطلاع رسانی به شکل دولتی در اختیار دفتر امور اجتماعی گذاشته می شود. 
وی تصریح دارد که این جلسات بیشتر واکاوی مسائل طرح شده در جامعه توسط رهبر معظم و محققان مسائل اجتماعی است و بیشتر به شکل بحث گروهی شکل می گیرد تا حاضران به دیدگاه های متنوع همدیگر در خصوص مسائل آشنا شوند و برای ارتقا دادن به عقل سلیم در خصوص مسائل اجتماعی به اجماع  برسند. مدیران و کارشناسان دفتر اجتماعی هم نگاه بالینی به گفت و داشته و تا کنون سعی در شکل دادن به گفت و گوهای خلاق  داشته اند و من بعد در نظر دارند به عنوان بحث های موثر پژوهشی هم به این گفت و گوها توجه کنند.  

***

اگرچه گفت و گو همیشه وجود دارد، اما روح گفت و گو آن است که افراد مختلف و نهادهای مختلف بتوانند با هم حرف بزنند و به اجماع برسند تا تصویری که از فعالیت و حل مسئله در جامعه وجود دارد، از هم گسیخته نباشد و همه علما و افراد ذینفوذ، به شکلی همبسته به مسائل و حل آن ها بیندیشند. اگرچه برای دست یابی به این تصویر، نیازمند مربیان و تسهیلگرانی است که در متن جامعه و میان همه طبقات به شکل دادن به گفت و گو کمک کنند، اما این قدم های اولیه برای شکل دادن به فرهنگ دموکراسی و گفت و گوی اجتماعی می تواند قدم اولیه یک دولت برای گفت و گویی کردن جامعه باشد. طبیعی است که شکل دادن به یکی از شاخص هایی که مشخصه شرایط آرمانی از دموکراسی است، مشکلاتی داشته و نوعی تغییر اجتماعی محسوب می شود، به شرطی که دولت این برنامه را که یکی از کارهای خلاقانه استاندار اردبیل در طی دوران مسئولیتش بوده، در رأس طرح های توسعه ای خود قرار دهد. 

مجید خدابخش
نظر شما‌
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
آخرین اخبار